Apo Island

Jak rybacy z Apo stworzyli w 1982 roku społeczne sanktuarium morskie?

Na początku lat 80. Angel Alcala z laboratorium morskiego Uniwersytetu Silliman w Dumaguete przez trzy lata przekonywał rybaków z Apo, żeby zamknęli część swojej rafy. W 1982 roku wspólnie wybrali 450 metrów brzegu, przedłużone o 500 metrów w głąb morza, i zakazali tam połowów. To drugie najstarsze sanktuarium morskie w kraju. Rezerwatem opiekuje się komitet zarządzania morskiego, a biomasa dużych drapieżników wzrosła tu ośmiokrotnie. Model się przyjął: wywodzą się z niego setki społecznych sanktuariów na Filipinach. W 1994 roku proklamacja 438 objęła wyspę i jej wody ochroną jako krajobraz chroniony o powierzchni 691 hektarów, na mocy ustawy NIPAS, z radą zarządzającą. W 2003 roku Shedd Aquarium w Chicago zbudowało na wzór Apo swoją ekspozycję Wild Reef, a w 2008 roku magazyn Sport Diver umieścił wyspę wśród stu najlepszych nurkowisk świata.

W grudniu 2011 i w grudniu 2012 roku tajfuny Sendong i Pablo zniszczyły rafy strefy sanktuarium, na południowo-wschodnim wybrzeżu, prawie w 99%. Rafy na północy ocalały. Sanktuarium jest od tamtej pory zamknięte, a nurkujesz przy innych brzegach wyspy.

Gdzie nurkować wokół Apo Island, cypel po cyplu?

Coconut Point na północy to klasyczny dryf: stok z koralami miękkimi, gąbkami beczkowymi i koralami stołowymi, gdzie prąd pędzi ławice karanksów, cesji, barrakud i ryb jednorożców, a przy dnie pływają wiosłogony żmijowate. Piaszczyste zagłębienie między dwiema ścianami pozwala wyjść z prądu, gdy pralka się rozkręci. Sąsiedni Mamsa Point to miejsce spotkań karanksów i orleni, czasem z prądem za silnym dla kogokolwiek. Chapel zaczyna się od płycizny z korali i piasku, a potem ściana z nawisami i małymi jaskiniami schodzi na około 30 metrów: lucjany czarno-białe, tuńczyki psiozębe, papugoryby garbate, skorpeny liściaste. Rock Point i Rock Point West na południu mają najpiękniejsze korale twarde, chetoniki piramidalne, rogatnice czerwonozębe, antenariusze i mątwy. Largahan to stok z ciemnego wulkanicznego piasku, z bąbelkami gazu i makro. Katipanan, łagodny stok do 18 metrów, służy do nurkowań przypominających. Cogon Point na wschodzie to miejsce zapasowe przy silnym prądzie, z pigmejskimi konikami morskimi poniżej 20 metrów i żółwiami pod nawisami.

Ile kosztuje nurkowanie na Apo Island i dlaczego cena może się zmienić?

Nurek płaci 300 PHP dziennie: 100 za wstęp na wyspę i 200 za dzień nurkowania. Pobierają je centra i przekazują wyspie. Pływający z maską i ci, którzy oglądają żółwie z powierzchni, płacą osobne opłaty ustalone przez radę zarządzającą. Ten cennik jest w trakcie zmian. Krajowe rozporządzenie ministerstwa środowiska z 2016 roku ustala w obszarach chronionych minimum 800 PHP dla Filipińczyków i 1 800 PHP dla cudzoziemców. 20 maja 2026 roku izba handlowa Negros Oriental wystąpiła o obniżenie tych opłat, a na Apo do tego dnia nic się nie zmieniło. Licz się z możliwą podwyżką. Od 2019 roku uchwała rady zarządzającej, oparta na badaniu chłonności turystycznej przeprowadzonym przez Uniwersytet Silliman, ogranicza dzienną liczbę nurków i pływających na każdym nurkowisku, z biletami i rezerwacją. Dlatego centra wypływają o stałych godzinach i proszą o zapis dzień wcześniej. Opłaty często płaci się gotówką.