Papugoryba garbata

Jak rozpoznać papugorybę garbatą?

Papugoryba garbata to największa z papugoryb i jedyny przedstawiciel swojego rodzaju: zwykle mierzy 70 centymetrów, dorasta do 1,3 metra i 46 kilogramów, a największe odnotowane osobniki miały 1,5 metra i 75 kilogramów. Profil głowy jest pionowy, a dorosła ryba nosi na czole mięsisty garb, od którego wzięła nazwę. Płytki zębowe są odsłonięte, ledwo przykryte wargami. Dorosła jest jednolicie ciemnozielona, a samce i samice nie różnią się kolorem. Młoda jest matowoszara, w pięć pionowych rzędów białych kropek, i zielenieje, gdy rośnie.

Jak żyje papugoryba garbata?

Żyje na rafach Indo-Pacyfiku, od Morza Czerwonego i Afryki Wschodniej po Samoa i od południowej Japonii po Wielką Rafę Koralową, od powierzchni do 40 metrów. Młode dorastają w lagunach, wśród rozgałęzionych koralowców i łąk trawy morskiej. Zjada glony i żywe koralowce, które kruszy płytkami zębowymi, czasem uderzając głową w blok koralowca. Każdy dorosły osobnik zjada rocznie ponad pięć ton węglanu z rafy i wydala go jako piasek, przez co należy do głównych sprawców erozji raf. Jest stadna: przemieszcza się w małych ławicach, czasem liczących ponad 75 osobników, a nocą śpi w grupie w jaskiniach, pod nawisami i we wrakach. Rośnie powoli, żyje do 40 lat, późno się rozmnaża i składa ikrę w toni na skraju zewnętrznej ściany, tuż przed nowiem, w stałych miejscach zgromadzeń. Samce toczą rytualne pojedynki, zderzając się głowami.

Gdzie i kiedy zobaczyć papugorybę garbatą?

Pewne spotkanie czeka cię na wraku Liberty w Tulamben na Bali: papugoryby garbate śpią we wraku i o świcie wypływają z niego ławicą, przez cały rok. W innych miejscach spotkasz ją raczej przelotem, w małej grupie, też przez cały rok: na plato Blue Magic i Cape Kri na Raja Ampat, w górnej części rafy na ścianach Lekuan na Bunaken i wzdłuż ściany Chapel na Apo Island na Filipinach.

Czy papugoryba garbata jest zagrożona?

Na czerwonej liście IUCN papugoryba garbata figuruje jako gatunek narażony. Duże rozmiary, powolny wzrost i zwyczaj spania w grupie czynią z niej łatwy cel: łowcy podwodni i rybacy z sieciami wyławiają nocą całe śpiące ławice, a lagunom, w których dorastają młode, szkodzą zanieczyszczenia i wyręby lasów, które zamulają wodę. Samoa Amerykańskie od 2001 roku zakazuje łowiectwa podwodnego z butlą, Palau zakazuje jej eksportu, a atole Wake, Johnston i Palmyra chronią ją na swoich obszarach morskich.