Rekin rafowy białopłetwy

Jak rozpoznać rekina rafowego białopłetwego?

Rekin rafowy białopłetwy, wśród nurków znany też pod angielską nazwą white tip, to mały, smukły rekin: niewiele osobników przekracza 1,60 metra, a największy znany miał 2,10 metra i ważył 18 kilogramów. Grzbiet jest od szarego do brązowego, czasem w drobne ciemne plamki, a brzuch biały. Końcówki pierwszej płetwy grzbietowej i górnego płata ogona są czysto białe i to po nich rozpoznasz go z daleka. Głowa jest krótka, szeroka i spłaszczona, pysk zaokrąglony, przed każdym nozdrzem jest duży fałd skóry zwinięty w rurkę, a oczy są małe i owalne. Zęby są małe, każdy z wąskim wierzchołkiem i dwoma krótszymi po bokach, a w górnej szczęce tworzą od 42 do 50 rzędów. Giętkie ciało pozwala mu wślizgiwać się w szczeliny koralowca bez zranienia. Nie pomylisz go z żarłaczem białopłetwym, dużym rekinem otwartego oceanu o długich, zaokrąglonych płetwach obrzeżonych bielą.

Jak żyje rekin rafowy białopłetwy?

To rekin raf koralowych w najczystszej postaci, obecny od Morza Czerwonego i Afryki Wschodniej po całą Azję Południowo-Wschodnią, północną Australię i atole Pacyfiku aż po Hawaje, a na wschodnim Pacyfiku od Kostaryki po Galapagos. Żyje niemal wyłącznie na rafie, najczęściej między 8 a 40 metrami. W dzień odpoczywa w grocie lub pod nawisem, sam albo w kilka osobników, leżąc na piasku: nie musi płynąć, żeby oddychać, bo pompuje wodę do skrzeli. Nocą poluje, często w grupie, i przetrząsa dziury w rafie w poszukiwaniu ryb kostnoszkieletowych, ośmiornic, langust i krabów, a bez jedzenia potrafi wytrzymać sześć tygodni. Jest przywiązany do swojego miejsca: większość śledzonych osobników w ciągu roku nie oddala się o więcej niż trzy kilometry, a ten sam rekin potrafi zajmować tę samą grotę przez miesiące, a nawet lata. Gatunek jest żyworodny: po 10 do 13 miesiącach ciąży samica rodzi od 1 do 6 młodych, najczęściej dwa lub trzy, o długości od 52 do 60 centymetrów. Dojrzałość osiąga przy około 1,10 metra, w wieku 8 lub 9 lat, a żyć może ponad 25 lat.

Gdzie i kiedy zobaczyć rekina rafowego białopłetwego?

To jeden z rekinów, które najłatwiej zobaczyć na naszych nurkowiskach, i zawsze w ten sam sposób: w dzień leży pod nawisem, nocą poluje. Na Malediwach jest przez cały rok: odpoczywa na piasku i pod nawisami Kuda Rah Thila, u podnóża Fish Head i na zewnętrznej ścianie na południu atolu Ari, a w prądzie na Kandooma Thila pływa razem z szarymi rekinami rafowymi. Na Maaya Thila nocą poluje na plateau od 20 do 30 osobników. W Tajlandii, wśród bloków skalnych i kanionów Elephant Head Rock, to główna atrakcja nurkowiska, od października do maja. Na Komodo, na Castle Rock, widać go niemal na każdym nurkowaniu, na głębokich zboczach. Na Filipinach śpi w grotach Gato Island, niedaleko Monad Shoal, na głębszych partiach ściany Pescador Island i na Apo Island, w Mamsa Point i Rock Point. Na Morzu Czerwonym trudniej go wypatrzeć: czasem pojawia się na krawędzi północnego plateau rafy Panorama, pod nawisami pinakli na St John's i wśród ośmiu gatunków rekinów odnotowanych na rafie Daedalus. W Tanzanii, na atolu Mnemba, widuje się go na głębszych partiach rafy. Na wschodnim Pacyfiku jest go mnóstwo. Na Manuelita przy Wyspie Kokosowej są ich dziesiątki: w dzień odpoczywają, nocą polują. Leżą też między blokami skalnymi Dirty Rock i Bajo Alcyone, około dziesięciu kryje się w Cueva del Tiburón na wyspie Caño, na 14 metrach, a pod nawisami wysp Catalinas widać je przez cały rok. Na Roca Partida od listopada do czerwca rekiny śpią stłoczone po kilkadziesiąt we wnękach wschodniej ściany, a od listopada do maja patrolują razem z żarłaczami galapagoskimi wokół pinakla El Boiler.

Czy rekin rafowy białopłetwy jest zagrożony?

Od 2020 roku na czerwonej liście IUCN rekin rafowy białopłetwy ma status gatunku narażonego: jego populacje maleją pod rosnącą presją połowów, prawie nigdy nieuregulowanych, a często zabija się go tylko dla płetw i wyrzuca ciało do morza. Nurków się nie boi i jest ciekawski, ale rzadko bywa agresywny: nieliczne znane ugryzienia dotyczą głównie łowców podwodnych, którym próbował ukraść zdobycz, albo rekinów dotykanych lub osaczonych w grocie. Obserwuj go więc z boku, z dystansu, nie odcinaj mu wyjścia i nie dotykaj go, a z karmienia zrezygnuj, bo uczy go podpływać do rąk.