Południe atolu Ari to od 2009 roku morski obszar chroniony, gdzie wzdłuż zewnętrznej rafy przez cały rok widać rekiny wielorybie, głównie młode samce długie od 4 do 8 metrów, a rozpoznano ich ponad 700. Podpływasz do nich z maską i płetwami, przestrzegając ścisłych zasad.
Dlaczego warto nurkować na południu atolu Ari?
- Rekiny wielorybie przez cały rok, w jednym z nielicznych miejsc na świecie, gdzie żyją na stałe
- Ponad 700 osobników rozpoznanych po plamach, głównie młodych samców długich od 4 do 8 metrów, które wracają rok po roku
- Obszar chroniony o powierzchni 56 km² od 2009 roku, z dokładnymi zasadami podpływania, pilnowanymi przez strażników
- Dhigurah, zamieszkana wyspa na skraju obszaru chronionego, do pływania i nurkowania bez wyspy hotelowej
Południe atolu Ari na zdjęciach
Co zobaczysz pod wodą na południu atolu Ari?
Południe Ari to jedno z nielicznych miejsc na świecie, gdzie rekin wielorybi żyje przez cały rok. Spotykasz tu głównie młode samce, 72,5% obserwacji, długie od 4 do 8 metrów, które wracają na tę samą rafę z sezonu na sezon. Po wzorze plam rozpoznano ponad 700 osobników i zarejestrowano ponad 8 000 spotkań, co daje najwyższy znany wskaźnik ponownych obserwacji dla tego gatunku. Pływają powoli przy powierzchni, wzdłuż zewnętrznej ściany, gdzie gromadzi się plankton. Rafa na skraju obszaru chronionego to też przepływające manty, żółwie zielone i szylkretowe, rekiny rafowe białopłetwe odpoczywające na ścianie i zwykła fauna rafowa Malediwów, z chetonikami szewronowymi włącznie. Naliczono tu dwanaście gatunków zagrożonych kręgowców.
| Gatunek | S | L | M | K | M | C | L | S | W | P | L | G | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Rekin wielorybi | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | żyją tu przez cały rok, od grudnia do kwietnia raczej na zachodzie i południu (Rangali, Maamigili), od maja do listopada bliżej Dhigurah |
Manta rafowa | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | przepływa przez obszar chroniony, przy stacjach czyszczenia na południu Ari |
Żółw zielony | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | na zewnętrznej rafie |
Żółw szylkretowy | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | możliwe | na zewnętrznej rafie |
Rekin rafowy białopłetwy | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | odpoczywa na zewnętrznej ścianie |
| Chetoniki szewronowe i ryby rafowe | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | główny okres | na płyciźnie i na ścianie |
główny okresmożliwerzadko
Jak wygląda nurkowanie na południu atolu Ari?
Obszar chroniony obejmuje pas szeroki na kilometr od grzbietu rafy, od północno-zachodniego narożnika Rangali po północny cypel Dhigurah: długą zewnętrzną rafę, której płycizna jest na 5 metrach, a ściana schodzi daleko poniżej 30 metrów, czyli limitu prawnego. Spotkanie odbywa się z maską i płetwami, na powierzchni, po poszukiwaniach łodzią wzdłuż rafy. Prąd jest średni, a od maja do listopada może przeszkadzać fala z południowego zachodu. Z butlą centra nurkują na ścianie przy Maamigili albo Dhigurah, między 10 a 30 metrami, w dryfie, a rekin wielorybi jest wtedy tylko możliwym spotkaniem, z odległości 20 metrów. Do pływania z maską nie potrzebujesz żadnych uprawnień, a na rafę wystarczy Open Water.
Kiedy nurkować na południu atolu Ari?
idealnydobryniezalecany
Na południu Ari nie ma sezonu na rekiny wielorybie: są tu przez cały rok, a spotkaniem kończy się od 70 do 90% wypłynięć, zależnie od miesiąca. Zmienia się tylko strona atolu. W czasie monsunu północno-wschodniego, od grudnia do kwietnia, przy spokojnym morzu i widoczności od 25 do 40 metrów, trzymają się raczej zachodu i południa, w okolicy Rangali i Maamigili. W czasie monsunu południowo-zachodniego, od maja do listopada, plankton przesuwa się na wschód, a zwierzęta zbliżają się do Dhigurah. Widoczność spada wtedy do 15 albo 25 metrów, a miesiące od sierpnia do listopada często uchodzą za najbardziej udane. Woda ma 28 °C od grudnia do lutego, 30 °C w kwietniu i maju, a 29 °C przez resztę roku.
Jak dotrzeć na południe atolu Ari?
Obszar chroniony leży na południowym skraju atolu Ari, około stu kilometrów na południowy zachód od Male. Tanią bazą jest Dhigurah, zamieszkana wyspa, której zewnętrzna rafa zamyka obszar od północnego wschodu. Pensjonaty płacą tam 6 USD zielonego podatku za noc, Island Divers sprzedaje wypłynięcie na dwa nurkowania za 120 USD, a Fari Dive Center pakiet trzech nocy i pięciu nurkowań, z noclegiem i transferami, za 771 USD, w cenach na 2026 rok. Pół dnia pływania z rekinami wielorybimi, we wspólnej grupie, kosztuje od 60 do 120 USD od osoby. Na Dhigurah dopłyniesz z Male publicznym speedboatem w dwie albo dwie i pół godziny, w cenie od 66 do 70 USD. Maamigili, na drugim końcu obszaru, i wyspy hotelowe na południu Ari organizują takie same wypłynięcia, a safari z Male spędzają tu jeden dzień. Wstęp na obszar jest bezpłatny, a łodzie muszą być zarejestrowane w EPA.
Noclegi: Dhigurah
Gdzie nocować w pobliżu południa atolu Ari?
Aktualne ceny hoteli, apartamentów i pokoi w okolicy Dhigurah.
Czym jest SAMPA, obszar o powierzchni 56 km² chroniony na południu Ari od 2009 roku?
Rząd Malediwów ustanowił morski obszar chroniony na południu Ari, South Ari Marine Protected Area, czyli SAMPA, 5 czerwca 2009 roku, dyrektywą ministerstwa środowiska wydaną na podstawie ustawy o ochronie środowiska z 1993 roku. Obejmuje pas szeroki na kilometr od grzbietu rafy wszystkich wysp między północno-zachodnim narożnikiem rafy Rangali a północnym cyplem rafy Dhigurah, czyli 5 610 hektarów, a zarządza nim Agencja Ochrony Środowiska, EPA, ze strażnikami na wodzie. Plan zarządzania przyjęty w 2025 roku wprowadził rejestrację łodzi, osłony śrub od 30 czerwca 2025 roku i licencje dla przewodników. Wstęp nadal jest bezpłatny, ale ministerstwo może wprowadzić opłatę.
Dlaczego rekiny wielorybie zostają na południu Ari przez cały rok?
Południe Ari wyjątkowym czyni to, że rekiny żyją tu na stałe. Gdzie indziej rekiny wielorybie przepływają razem z planktonem, a tutaj zostają. 72,5% obserwacji dotyczy samców, prawie wszystkich młodych, długich od 4 do 8 metrów, a te same osobniki wracają rok po roku: od 2006 roku malediwski program badań rekina wielorybiego rozpoznał po wzorze plam ponad 700 z nich i zapisał ponad 8 000 spotkań. Obszar służy zapewne jako siedlisko przejściowe między młodością a dojrzałością. Jego wartość ekonomiczną oszacowano na 9,4 miliona dolarów rocznie przy 65 000 gości przyjeżdżających dla tych zwierząt, a rany od śrub widoczne u części osobników tłumaczą surowość przepisów żeglugowych.
Jakie zasady obowiązują przy rekinach wielorybich na południu Ari?
W wodzie trzymasz się 3 metry od głowy i ciała, 4 metry od ogona. Nigdy nie wysuwasz się przed skrzela, nie przecinasz drogi rekina, nie dotykasz go i nie chwytasz się go. Lampy błyskowe, kijki do selfie i mocne światła są zakazane, podobnie jak światła, które nocą przyciągają zwierzęta. Przy jednym rekinie może być w wodzie najwyżej sześćdziesiąt osób, łącznie z przewodnikami, każda przez piętnaście minut, gdy w strefie kontaktu czekają inne łodzie, a każdej grupie sześciu osób towarzyszy przewodnik z licencją SAMPA. Łodzie płyną w obszarze najwyżej 10 węzłów, 5 węzłów bliżej niż 250 metrów od zwierzęcia i 2 węzły bliżej niż 50 metrów, a od 18:00 do 6:00 wszelka działalność ustaje. Naruszenia karze EPA.
Pływać z maską czy nurkować z rekinami wielorybimi na południu Ari?
Rekina wielorybiego z południa Ari spotykasz na powierzchni, a pływanie z maską i płetwami to normalny sposób, żeby go zobaczyć: poszukiwania łodzią wzdłuż zewnętrznej rafy, łagodne wejście do wody, gdy tylko ktoś zauważy zwierzę, i pływanie równolegle do niego w jego tempie, wolnym, ale stałym. Z butlą centra z Dhigurah i Maamigili nurkują na zewnętrznej ścianie, Maamigili Beyru albo Dhigurah Beyru, między 10 a 30 metrami: rekiny rafowe białopłetwe, żółwie, ławice ryb rafowych, a czasem wielki cętkowany cień, który przepływa nad tobą i od którego trzymasz się 20 metrów, jak wymaga plan zarządzania. Fotografowie wolą płetwy, bez lampy błyskowej, i spokojny poranek w porze suchej.
Nasza rada
Wypłyń wcześnie z centrum, którego przewodnik ma licencję SAMPA. Wchodź do wody bezgłośnie, płyń równolegle do zwierzęcia i pozwól mu odpłynąć, gdy schodzi w głąb. Szanuj swoje piętnaście minut, bo inna łódź czeka na swoją kolej.
Inne nurkowiska w pobliżu

Kuda Rah Thila
Atole Ari i Rasdhoo
Fish Head (Mushimasmingili Thila)
Atole Ari i Rasdhoo








