Żarłacz tępogłowy

Jak rozpoznać żarłacza tępogłowego?

Żarłacz tępogłowy, nazywany też rekinem bykiem albo rekinem z Zambezi, zawdzięcza swoje nazwy masywnej, ciężkiej i krzepkiej sylwetce oraz krótkiemu, spłaszczonemu pyskowi. Grzbiet jest szary albo oliwkowobrązowy, końce płetw nieco ciemniejsze, a brzuch białawy. Oczy są małe, a pierwsza płetwa grzbietowa wysoka i szeroka. Dorosłe osobniki mierzą najczęściej od 2 do 2,50 metra. Maksymalna długość to 3,40 metra przy 220 kilogramach, a zgłaszano też osobniki 4-metrowe. Górne zęby są szerokie, trójkątne i ząbkowane, dolne wąskie i spiczaste, a szczęki zaciskają się z siłą około 6 000 niutonów, co daje jedno z najsilniejszych ugryzień zmierzonych u rekinów. W Playa del Carmen samice często mają na bokach blizny po kopulacji i właśnie po tych śladach przewodnicy rozpoznają je z roku na rok.

Jak żyje żarłacz tępogłowy?

To przybrzeżny rekin mórz tropikalnych i subtropikalnych, od Atlantyku po Indo-Pacyfik, rzadki w Morzu Czerwonym. Na Pacyfiku występuje od Kalifornii Dolnej po Ekwador. Woli płytkie wody, zwykle płytsze niż 30 metrów, estuaria, laguny i mętne ujścia rzek, a od urodzenia jest euryhaliczny, czyli znosi różne zasolenie: wpływa w górę Missisipi na prawie 3 000 kilometrów, w górę Amazonki aż do Peru i w górę Zambezi na ponad 1 000 kilometrów, a jedna populacja żyje w jeziorze Nikaragua. Jest żyworodny: po dziesięciu do jedenastu miesiącach ciąży samica rodzi od jednego do trzynastu młodych o długości od 56 do 81 centymetrów, w lagunach i ujściach rzek, które pełnią rolę wylęgarni. W Zatoce Meksykańskiej kopulacja odbywa się latem, a porody od kwietnia do czerwca. Samice dojrzewają przy około 1,80 do 2,30 metra, samce przy około 1,60 do 2,25 metra. Gatunek żyje ponad 25 lat.

Gdzie i kiedy zobaczyć żarłacza tępogłowego w Meksyku?

Najpewniejsze miejsce to Playa del Carmen na wybrzeżu karaibskim: od listopada do marca, ze szczytem od grudnia do lutego, samice o długości od 2 do 3 metrów, z których część jest ciężarna, wracają na piasek u wybrzeży plaży, na głębokość od 18 do 25 metrów. Centra nurkowe organizują tam nurkowania stacjonarne, z przynętą albo bez, podczas których przez trzy kwadranse klęczysz na dnie, a rekiny krążą wokół. Te same osobniki wracają z roku na rok, a śledzi je program naukowy. Na Morzu Corteza żarłacze tępogłowe bywają przy wraku El Vencedor, tuńczykowcu zatopionym na 15 metrach w parku Cabo Pulmo, a centra nurkowe z wioski zapowiadają je przez dużą część roku. Gdzie indziej spotyka się go przypadkiem przy przybrzeżnych rafach i ujściach rzek.

Czy żarłacz tępogłowy jest niebezpieczny?

Obok żarłacza białego i żarłacza tygrysiego żarłacz tępogłowy należy do trzech gatunków najczęściej uczestniczących w wypadkach z kąpiącymi się ludźmi, w mętnej i płytkiej wodzie, gdzie poluje. Podczas nurkowania, w przejrzystej wodzie i wobec nieruchomego nurka, spotkanie przebiega spokojnie. O ryzyku decyduje zachowanie, stąd surowe zasady centrów nurkowych. Gatunek, odławiany dla mięsa, skóry i wątroby oraz łapany w przybrzeżne sieci, stracił od jednej trzeciej do połowy liczebności w ciągu trzech pokoleń: od 2021 roku IUCN uznaje go za narażony. Najbardziej zagrożone są przybrzeżne wylęgarnie w estuariach blisko miast.