Żarłacz galapagoski

Jak rozpoznać żarłacza galapagoskiego?

Żarłacz galapagoski to duży rekin o wrzecionowatym, smukłym ciele, który zwykle mierzy 3 metry, a najwyżej 3,30 metra. Samica o długości 3 metrów ważyła 195 kilogramów. Pysk jest szeroki i zaokrąglony, grzbiet szarobrązowy, a brzuch biały, z ledwie widocznym jasnym pasem na boku. Pierwsza płetwa grzbietowa jest wysoka, umiarkowanie sierpowata i zaczyna się nad tylną częścią płetw piersiowych, a wzdłuż grzbietu między płetwami grzbietowymi biegnie niski grzebień. Zęby, po 14 rzędów z każdej strony każdej szczęki, są trójkątne i ząbkowane na górze, a węższe na dole. Bardzo przypomina żarłacza ciemnoskórego, od którego różni się wyższymi płetwami grzbietowymi i większymi zębami, oraz szarego rekina rafowego, od którego różni się brakiem krępego ciała, spiczastej płetwy grzbietowej i czarno obrzeżonego ogona.

Jak żyje żarłacz galapagoski?

To rekin oceanicznych wysp trzech oceanów: na Pacyfiku żyje przy Galapagos, od których wziął nazwę, przy Wyspie Kokosowej, Malpelo, Revillagigedo, Clipperton i Hawajach, a na Atlantyku przy Bermudach, Wyspach Dziewiczych, Maderze, Wyspach Zielonego Przylądka, Wyspie Wniebowstąpienia i Wyspie Świętej Heleny. Notowano go nawet u wybrzeży Półwyspu Iberyjskiego. Lubi strome rafy, przejrzystą wodę i silne prądy zbiegające się przy cyplach. Młode trzymają się płycej niż 25 metrów, dorosłe schodzą do 180 metrów i bez trudu przepływają otwarte morze, ponad 50 kilometrów od lądu. Wokół tych wysp jest często najliczniejszym rekinem i tworzy luźne skupiska, a nie zorganizowane ławice. Dominuje nad żarłaczem rafowym czarnopłetwym i ustępuje żarłaczowi srebrnopłetwemu tej samej wielkości. Je głównie ryby kostnoszkieletowe żyjące przy dnie, mureny, strzępiele, ryby płaskie i rogatnice, oraz ośmiornice, a dalej makrele, ptaszory i kałamarnice. Duże osobniki atakują płaszczki, małe rekiny, także własnego gatunku, a na Galapagos uchatki i legwany morskie. Gatunek jest żyworodny: po mniej więcej roku ciąży samica rodzi od 4 do 16 młodych o długości od 61 do 80 centymetrów, i to tylko co dwa lub trzy lata. Samce dojrzewają przy około 2,10 do 2,50 metra i w wieku od 6 do 8 lat, samice przy około 2,20 do 2,50 metra i w wieku od 7 do 9 lat, a gatunek żyje co najmniej 24 lata.

Gdzie i kiedy zobaczyć żarłacza galapagoskiego?

Na meksykańskim Pacyfiku jego nurkowiska to Roca Partida i El Boiler: od listopada do maja, a nawet w czerwcu patroluje ściany Roca Partida, czasem w dużej liczbie, i przez cały sezon krąży wokół pinakla El Boiler razem z rekinami rafowymi białopłetwymi. Na Wyspie Kokosowej można go spotkać przez cały rok: na najgłębszej stacji czyszczenia na Bajo Alcyone i na Dirty Rock, gdzie duży osobnik od czasu do czasu odwiedza stacje czyszczenia. Na Azorach pojawia się latem: od czerwca do października spotkasz go przy krawędzi plateau na ławicy Princess Alice, w prądzie, a w toni może się pojawić na Formigas i na ławicy Dollabarat, tak jak głowomłot pospolity.

Jak zachować się przy żarłaczu galapagoskim?

Od 2019 roku żarłacz galapagoski figuruje na czerwonej liście IUCN jako gatunek najmniejszej troski: wokół kilku wysp wciąż jest pospolity, a rezerwaty Galapagos i Kermadec go chronią, ale rozmnaża się powoli, a połowy sprawiły, że z niektórych rejonów Ameryki Środkowej prawie zniknął. To rekin ciekawski i natarczywy, który podpływa do pływaków i interesuje się płetwami i dłońmi. Na pewno przypisuje mu się dwa ataki, w tym jeden śmiertelny na Wyspach Dziewiczych. Ma rozpoznawalną postawę groźby: wygięty grzbiet, opuszczone płetwy piersiowe, rozdęte skrzela, otwarte szczęki i przesadne, kołyszące się pływanie. Wtedy wycofaj się z grupą w stronę rafy i wyjdź z wody. Odpychanie go nic nie daje, bo wraca, zataczając kręgi, a większość środków odstraszających na niego nie działa.