Humbak

Jak rozpoznać humbaka?

Humbak należy do płetwalowatych i jest jedynym gatunkiem w swoim rodzaju. Dorosły osobnik ma zwykle od 14 do 15 metrów, maksymalnie 17 metrów, i waży do 40 ton, a samica jest o 1 do 1,5 metra dłuższa od samca. Ciało jest masywne, pysk wąski, a bardzo długie płetwy piersiowe sięgają jednej trzeciej długości ciała. Głowę i przednią krawędź płetw piersiowych pokrywają guzy, jakich nie ma żaden inny duży wieloryb, a tylna krawędź płetwy ogonowej jest ząbkowana. Płetwa grzbietowa jest mała. Gdy humbak schodzi w głąb, pokazuje spód płetwy ogonowej, którego wzór i blizny są inne u każdego osobnika: po nich rozpoznają go naukowcy. Humbaki z półkuli południowej mają więcej bieli niż te z północnej.

Jak żyje humbak?

Co roku humbak wędruje między żerowiskami w pobliżu biegunów a tropikalnymi rejonami rozrodu i pokonuje do 8 000 kilometrów w jedną stronę. Na półkuli południowej od wiosny do jesieni zjada kryl antarktyczny i drobne ryby ławicowe, czasem zamknięte w sieci z bąbli. W ciepłych wodach prawie nie je. W okresie rozrodu samce śpiewają złożoną pieśń, która trwa od 4 do 33 minut. Ciąża trwa 11,5 miesiąca, a samica rodzi jedno młode co dwa lata, na płytkiej wodzie, w populacjach południowych w środku południowej zimy. Na powierzchni humbaki wyskakują z wody i uderzają w nią płetwą ogonową i piersiowymi. Humbak często schodzi na 80 metrów i żyje ponad 50 lat.

Gdzie i kiedy zobaczyć humbaka na wodach francuskich?

Na Reunionie humbaki przypływają w drugiej połowie czerwca i zostają do października, głównie przy zachodnim wybrzeżu, na wysokości Saint-Gilles: w 2023 roku naliczono ich blisko 1 200, a w 2024 roku 416. W Polinezji Francuskiej są od lipca do października, czasem do listopada, wokół Tahiti, Moorea i Wysp Austral. W Nowej Kaledonii zatoka Prony gości je od połowy lipca do połowy września. Przy Majotcie przepływają od lipca do listopada, a 60% grup to matki z młodymi, wobec 20% na świecie. Na Antylach Francuskich sanktuarium Agoa przyjmuje je od grudnia do kwietnia, na okres rozrodu. Reunion i Polinezja Francuska pozwalają wchodzić do wody z przewodnikiem, z maską, płetwami i fajką: rejs z wejściem do wody kosztuje od 135 € w Saint-Gilles i od 170 € na Moorea.

Jakie są zasady podpływania do humbaków?

Na Reunionie rozporządzenie prefekta z czerwca 2025 roku od 1 lipca do 30 września ogranicza liczbę łodzi w promieniu 300 metrów od zwierzęcia do trzech, a liczbę osób w wodzie do siedmiu, i pozwala wchodzić do wody tylko od 9:00 do 13:00. Na morskich obszarach chronionych, w tym w rezerwacie morskim Reunionu i w Morskim Parku Przyrodniczym Majotty, od 2021 roku nie wolno podpływać bliżej niż na 100 metrów. W Polinezji Francuskiej cała strefa ekonomiczna jest od 2002 roku sanktuarium ssaków morskich, a od kwietnia 2024 roku łodzie z zezwoleniem zatrzymują się 100 metrów od zwierzęcia, a pływacy 15 metrów. Na Antylach Francuskich sanktuarium Agoa zakazuje zbliżania się na mniej niż 300 metrów, zarówno na powierzchni, jak i pod wodą. Wszędzie obowiązuje ta sama zasada: nie gonisz wieloryba i nie zajeżdżasz mu drogi. IUCN od 2018 roku uznaje humbaka za gatunek najmniejszej troski, ale na czerwonej liście Antyli Francuskich jest on gatunkiem narażonym.